Phân tích tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi theo Bộ Luật hình sự

Hình phạt đối với tội hiếp dâm là gì ? Hiếp dâm người dưới 16 tuổi bị xử lý như thế nào ? Mức bồi thường và thời hiệu khởi kiện vụ án đối với tội hiếp dâm ? ... và một số vướng mắc pháp lý khác liên quan sẽ được luật sư tư vấn và giải đáp cụ thể:

1. Phân tích tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi?

- Hiểu thế nào về hành vi hiếp dâm? - Phân tích cấu thành tội phạm của tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi - Hình thức xử lí đối với tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017:

1.1 Hiểu thế nào về hành vi hiếp dâm?

Hiếp dâm là hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác trái với ý muốn của nạn nhân.

1.2. Phân tích cấu thành tội phạm của tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi

Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi được quy định rõ tại Điều 142 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017

“Điều 142: Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi

1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi trái với ý muốn của họ;

b) Giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:

a) Có tính chất loạn luân;

b) Làm nạn nhân có thai;

c) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;

d) Đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh;

đ) Phạm tội 02 lần trở lên;

e) Đối với 02 người trở lên;

g) Tái phạm nguy hiểm.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:

a) Có tổ chức;

b) Nhiều người hiếp một người;

c) Đối với người dưới 10 tuổi;

d) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

đ) Biết mình bị nhiễm HIV mà vẫn phạm tội;

e) Làm nạn nhân chết hoặc tự sát.

4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”

Tội phạm này xâm phạm quyền tự do và bất khả xâm phạm về tình dục của người dưới 16 tuổi, xâm phạm đến quá trình phát triển và sức khỏe của trẻ em.

Về mặt khách quan:

Hành vi: Có 1 trong 2 hành vi sau:

a) Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi trái với ý muốn của họ;

b) Giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi.

Về mặt chủ quan:

Lỗi: cố ý

Về chủ thể:

Chủ thể của tội hiếp dâm trẻ em là bất kỳ người nào có năng lực trách nhiệm hình sự (có thể là nam nhưng cũng có thể là nữ). Thông thường, người phạm tội là nam, tuy nhiên phụ nữ cũng có thể là đồng phạm hiếp dâm với vai trò tổ chức, giúp sức hoặc xúi giục.

1.3. Hình thức xử lý đối với tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi

Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017 có 3 khung hình phạt chính như sau:

• Khung 1: Phạt tù từ 07 năm.
• Khung 2: Phạt tù từ 12 năm đến 20 năm.
• Khung 3: Phạt tù 20 năm, chung thân hoặc tử hình.

Ngoài ra người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

2. Tố cáo hành vi hiếp dâm trẻ em?

Thưa luật sư, Tôi có câu hỏi mong Luật sư giải đáp như sau: Em gái tôi sinh năm 2002, Năm lên 7 tuổi em gái tôi bị hiếp dâm nhưng không dám nói cho gia đình biết, mãi đến bây giờ em mới chịu nói ra. Sau đó, tôi đã đưa em gái đến bệnh viện để khám phụ khoa, bác sĩ đã kết luận em gái tôi đã quan hệ rồi.

Vậy tôi có thể tố cáo người đã hiếp dâm em gái tôi không ?

Tôi xin chân thành cảm ơn.

Trả lời:

Điều 142 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017 quy định:

“Điều 142: Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi

1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi trái với ý muốn của họ;...

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:

c) Đối với người dưới 10 tuổi;

4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”

Đối với trường hợp của bạn, em gái bạn bị hiếp dâm khi mới 7 tuổi, do đó người có hành vi giao cấu với em gái bạn sẽ bị truy tố trách nhiệm hình sự về tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi.

Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự được quy định:

Điều 27. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự

1. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là thời hạn do Bộ luật này quy định mà khi hết thời hạn đó thì người phạm tội không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

2. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự được quy định như sau:

d) 20 năm đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

Mức khung hình phạt cao nhất theo điểm c khoản 3 điều 142 BLHS là bị tử hình. Đây là tội phạm đặc biệt nghiêm trọng. Do đó thời hiệu để truy cứu trách nhiệm hình sự với tội danh này là 20 năm kể từ ngày xảy ra hành vi phạm tội.

Như vậy thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội này vẫn còn.